Aktualności Aktualności

Kolczasty przyjaciel lasu

Jeż to jeden z cennych sojuszników lasu. Główny składnik jego diety stanowią owady w różnych stadiach rozwoju. Jesienią warto pomóc małym jeżom przetrwać najtrudniejszą porę roku zimę, mądrze je dokarmiając.

Jeże potrzebują naszej pomocy bo wciągu ostatnich dekad drastycznie zmniejszyło się ich naturalne środowisko. Lubią lasy liściaste i mieszane oraz tereny rolniczo- leśne , na których występują kępy krzewów i zarośli.  Środki ochrony roślin wykorzystywane w rolnictwie, uprawy wielkoobszarowe dramatycznie uszczupliły  bazę pokarmową tych zwierząt, w której pierwsze miejsce zajmują owady. W ciągu doby jeden jeż zjada szklankę owadów w różnym stadium rozwoju. Jest największym owadożernym ssakiem występującym w Polsce, od 2014 roku objętym częściową ochroną. W praktyce oznacza to prawny obowiązek udzielania jeżom pomocy. Przyjazna postawa człowieka może pomóc uniknąć temu gatunkowi zagłady.

Jeż spędza zimę w hibernacji, ale dotyczy to tylko zdrowych, dorosłych, dobrze odżywionych okazów. Zbyt młode jeże nie są zdolne do hibernacji . Jeśli jesienią lub wczesną zimą ktoś znajdzie jeża wielkości pomarańczy, sporego grapefruita czy nawet dużego, ale niedożywionego jeża , to taki osobnik nie osiągnie stanu hibernacji i bez ingerencji człowieka na pewno zamarznie. Warto mu pomóc dokarmiając surowym , drobno posiekanym mięsem wołowym lub wysokiej jakości mokrą karmą dla kotów . Do picia dajemy jeżowi wodę, w żadnym wypadku nie można dawać mleka krowiego, które jest dla niego zabójcze. Warto również zadbać o zimowe schronienie dla jeży.  Przede wszystkim zostawić w ogrodzie kopce z  gałęzi i liści, pod którymi jeże szukają zimowego schronienia.


Jodły na Lipowskim Groniu

16 km górska trasa, której zwieńczeniem było posadzenie na szczycie Lipowskiego Gronia kilkudziesięciu sadzonek jodły. I Lipowski Pieszy Rajd Rodzinny,który odbył się 22 września to pomysł mieszkańców ustrońskiej dzielnicy Lipowiec na aktywny wypoczynek w lesie połączony z edukacją przyrodniczą.

Szlak na Lipowskich Groń to jedna z ciekawszych przyrodniczo tras w Beskidzie Śląskim. Stosunkowo łatwa do pokonania, o walorach widokowych. Stowarzyszenie „Lipowiec”  postanowiło wykorzystać aktywny wypoczynek w lesie do integracji mieszkańców. I Lipowski Rajd Rodzinny miał charakter gry terenowej, w której trzeba było wykorzystać wiele różnych umiejętności związanych z orientacją w terenie, astronomią i prawami fizyki. Na szczycie Lipowskiego Gronia uczestnicy rajdu  posadzili kilkadziesiąt sadzonek jodły. Ten  fragment lasu został przeznaczony do odnowienia, a jesień to obok wiosny najlepsza pora roku na sadzenie drzew. Uczestników rajdu fachową pomocą wspierał  Stanisław Kohut, inżynier nadzoru w Nadleśnictwie Ustroń.


Rajd z okazji Święta Drzewa

18 września ponad 300- letni Dąb Sobieski w Ustroniu był punktem startowym 8 Rajdu Pieszego z okazji Święta Drzewa. W tym roku na szlak „Pod Małą Czantorię” ruszyli uczniowie ze szkół podstawowych nr 2,3 i 6 w Ustroniu.

Organizatorem wydarzenia jest Komisja Przyrody, Krajoznawstwa i Turystyki Pieszej  PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie, Nadleśnictwo Ustroń oraz Urząd Miasta w Ustroniu. Uczestnikom rajdu sprzyjała piękna, słoneczna pogoda. O zaletach pokonywanej trasy i występujących po drodze atrakcjach przyrodniczych opowiedział Piotr Cieślar, leśniczy Leśnictwa Czantoria.  Tradycyjnie pod dotarciu do mety rajdu- pola biwakowego „Pod Małą Czantorią” uczniowie rozpalili ognisko i upiekli kiełbaski. Rozegrano też konkurs z wiedzy przyrodniczej regionu. Każda szkoła wystawiła dwuosobowe drużyny, które rywalizowały o atrakcyjne nagrody ufundowane przez Nadleśnictwo Ustroń. W tym roku pierwsze miejsce zdobyła Maja Neckarz z SP nr 6, drugie miejsce należało do Piotra Szarca z SP nr 2, a trzecia lokata przypadła Annie Bolik z SP nr 3. Nauczyciele, którzy przygotowywali drużyny zostali uhonorowani pamiątkowymi dyplomami, które wręczył Ireneusz Szarzec, burmistrz Ustronia. Wszyscy uczestnicy rajdu otrzymali pamiątkowe odznaki.

 

 


Pora na grzybobranie!

W Beskidach zaczął się jesienny wysyp grzybów. Amatorom grzybobrania sprzyja pogoda, w lesie jest ciepło i wilgotno, a to oznacza idealne warunki dla borowików, podgrzybków , maślaków i wielu innych jadalnych gatunków grzybów wielkoowocnikowych.

 Grzybobranie,  jest aktywną rozrywką dla wielu rodzin, niestety niesie również śmiertelne zagrożenie dla niedoświadczonych grzybiarzy. Każdego roku jesienią dochodzi do ciężkich zatruć grzybami, które nierzadko kończą się tragicznie. Warto zbierać grzyby w towarzystwie osób doświadczonych, a w razie jakichkolwiek wątpliwości zwrócić się o bezpłatną ekspertyzę w większości powiatowych stacji sanepidu. Przed poważnym zatruciem chroni także unikanie zbierania i konsumpcji grzybów blaszkowych (spodnia strona kapelusza w kształcie podłużnych blaszek) wśród których znajduje się śmiertelnie trujący muchomor sromotnikowy, często mylony z czubajką kanią i pieczarką polną. Wśród grzybiarzy ciągle jest popularnych wiele mitów dotyczących  rozpoznawania grzybów jadalnych i trujących. Najgroźniejsze z nich ujęliśmy na specjalnie opracowanej infografice do pobrania poniżej.

Lasy Nadleśnictwa Ustroń obfitują w wiele gatunków grzybów wielkoowocnikowych.  To bogactwo dobrze oddaje szerokie nazewnictwo regionalne w gwarze Śląska Cieszyńskiego. I tak poszukiwany przez grzybiarzy borowik szlachetny  jest tu nazywany „prawokiem”, koźlarz babka- „brzoziokiem”, koźlarz czerwony- „polokiem” a popularną kurkę, czyli pieprznika jadalnego mieszkańcy regionu określają  terminem „biyl”

Grzyby to jedne z najbardziej fascynujących organizmów żywych występujących na Ziemi. Bez grzybów nie było by życia na naszej planecie. Ich szczególna rola polega na destrukcji materii organicznej, są ostatnim ogniwem łańcucha pokarmowego, stanowiąc istotny składnik obiegu materii w przyrodzie. Grzyby odgrywają ogromną rolę  wchodząc w symbiozę z wieloma gatunkami roślin i zwierząt.  Powszechne zjawisko polegające na współżyciu korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami nazywamy mikoryzą i dotyczy ono około 85% gatunków roślin wyższych z całego świata.

 Wszystkim miłośnikom grzybobrania  polecamy trzy  ciekawe pozycje przybliżające fascynujący świat grzybów:   „Grzyby Cieszyna”, autorstwa Piotra Chachuła, Aleksandra Dordy, Marka Fiedora i Ryszarda Rutkowskiego, „Grzyby jakich nie znamy” Marty Wrzosek i Zbigniewa Sieroty oraz „Polskie trufle. Skarb odzyskany” Doroty Hilszczańskiej .


Komunikat Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii

W dniach 19.09. - 28.09.2018 r., na terenie województwa śląskiego przeprowadzona zostanie akcja wykładania szczepionki przeciw wściekliźnie dla lisów.

Po co lisy są szczepione?

Wścieklizna to bardzo niebezpieczna wirusowa choroba zakaźna ssaków, która może być przenoszona na człowieka. Zwierzęta domowe są zazwyczaj regularnie szczepione, więc zagrożenie tą chorobą występuje głównie ze strony dziko żyjących zwierząt. Szczepienie lisów zapobiega pojawianiu się choroby oraz eliminuje jej rozprzestrzenianie.

Jak wygląda szczepionka?

Szczepionka to małe brunatne krążki o zapachu zepsutej ryby. Zapach przynęty lisy wyczuwają  z odległości ok. 800 m. Lis, podejmując przynętę, przegryza umieszczoną w niej kapsułkę zawierającą szczepionkę i po kontakcie wirusa szczepionkowego z błoną śluzową w pysku zwierzęcia, lis zostaje zaszczepiony.

Nie dotykaj brunatnych krążków!

Apelujemy, aby nie dotykać szczepionek - pozostawiony nasz zapach sprawi, że szczepionka będzie dla lisa nieatrakcyjna. Wojewódzki Inspektorat Weterynarii  przypomina, by przez dwa tygodnie, od czasu zakończenia akcji szczepienia lisów, nie wyprowadzać zwierząt domowych na tereny zielone - łąki, pola, lasy.

Pełna treść komunikatu znajduje się w załączniku PDF.


Beskidzki pejzaż w malarskiej interpretacji

W Dworku Myśliwskim w Brennej zakończył się kolejny plener malarski. Stowarzyszenie Twórcze „Brzimy” z Ustronia pod patronatem Nadleśnictwa Ustroń organizuje artystyczne spotkania od 1996 roku.

Letni plener malarski to niepisana tradycja Stowarzyszenia Twórczego „Brzimy” .  Artyści od lat korzystają z zaproszenia leśników by czerpać inspirację z beskidzkiego krajobrazu.  Tygodniowy plener malarski to także okazja do międzykulturowych spotkań , bo Stowarzyszenie zaprasza do udziału twórców z miast partnerskich Ustronia. Prace oddające piękno beskidzkiego krajobrazu oraz  jego wpływ na kulturę i architekturę regionu  co roku,  prezentowane są na wystawie w ustrońskiej Galerii Rynek. Część prac trafia do siedziby Nadleśnictwa Ustroń. Dzięki nim przestrzeń publiczna staje się bardziej przyjazna , a same obrazy podkreślają bezcenne piękno beskidzkiej przyrody.  


VIII Mistrzostwa Drwali Beskidzkich

VIII Mistrzostwa Drwali Beskidzkich w Brennej rozegrane 4 sierpnia przyciągnęły w tym roku rekordową liczbę widzów. Sportowe konkurencje oparte na codziennej pracy w lesie są bardzo widowiskowe.

Zawodnicy z siedmiu dwuosobowych drużyn  musieli pokazać umiejętności w montażu piły i okrzesywaniu, cięciu kłody na dokładność, przerzynce na czas, cięciu piłą ręczną na czas, cięciu stojącego wałka i w rąbaniu wałka siekierą.  Szczególnie trudna okazała się ostatnia konkurencja, wymagająca zarówno siły jak i odpowiedniej techniki. W tym roku najlepsi okazali się wiślanie: Andrzej Heczko i Łukasz Martynek.  Organizatorem Mistrzostw Drwali Beskidzkich jest Ośrodek Promocji, Kultury i Sportu w Brennej wspierany przez Nadleśnictwo Ustroń. Leśnicy co roku wchodzą w skład sędziowski, a edukatorzy leśni na specjalnie przygotowanym stoisku opowiadają o trudach pracy w lesie, nie tylko związanej z pozyskiwaniem drewna ale również hodowlą i ochroną lasu.  
 


Modernizacja Roku 2017.Głosuj na budynek Nadleśnictwa Koszęcin.

Siedziba Nadleśnictwa Koszęcin bierze udział w prestiżowym Ogólnopolskim Konkursie Otwartym Modernizacja Roku. Zachęcamy do oddania głosu na inwestycję, która przywróciła świetność jednej z najstarszych siedzib Lasów Państwowych w Polsce.

Historia siedziby Nadleśnictwa Koszęcin sięga 1810 r. Budynek należał do Zarządu Dóbr księcia Hohenlohe-Ingelfingen, od 1945 r. jest w posiadaniu Lasów Państwowych.
Rozpoczęta w 2015 r. modernizacja budynku polegała nie tylko na przywróceniu jego pierwotnego piękna, ale także połączenia go z nowoczesnością. W tym celu wykorzystano m.in. alternatywne źródła energii przez zastosowanie do ogrzewania pompy ciepła, a także tak zagospodarowano budynek, by mógł służyć celom edukacyjnym. Montaż pomp wymagał wykonania 20 odwiertów o głębokości 99 metrów. W niewykorzystywanych dotychczas piwnicach Nadleśnictwa Koszęcin  znalazła swoje miejsce ekspozycja, przybliżająca zwiedzającym historię gminy Koszęcin. Zagospodarowano też strych, który po latach bezużyteczności, zmienił się w nowoczesną salę konferencyjną.
Budynek został zgłoszony do Ogólnopolskiego Konkursu Otwartego Modernizacja Roku 2017 w kategorii zabytki. Ideą Konkursu jest propagowanie i wspieranie działań dla ratowania obiektów i budowli dziedzictwa narodowego, a także promocja modernizacji, przebudowy i rozbudowy obiektów oraz urządzeń dla uzyskania efektów użytkowych i estetycznych. Zwycięzcy w poszczególnych kategoriach są wyłaniani w drodze głosowania internetowego. To już XXII edycja konkursu, której finał odbędzie się w sierpniu, na zamku Królewskim w Warszawie.

Tutaj oddaj swój głos!

 

 

 

 


Ścieżka do źródła Borgońka

Na terenie Nadleśnictwa Ustroń otwarto nową ścieżkę przyrodniczo-edukacyjną "Źródło Borgońka"

W hażlaskim uroczysku „Czarne Doły” , w starym bukowym lesie znajduje się źródło zwane „Borgońką”. W 2004 roku staraniem Nadleśnictwa Ustroń i Gminy Hażlach  powstało przy źródełku miejsce wypoczynkowe. Otaczający je piękny, ponad 170-letni las zamieszkały przez liczne gatunki zwierząt  sprawił, że mieszkańcy bliższej i dalszej okolicy doceniają urok tego miejsca. Staraniem Nadleśnictwa Ustroń i lokalnej społeczności Gminy Hażlach w tym roku  wytyczono ścieżkę przyrodniczo-leśną. W sobotę 7 lipca odbyło się oficjalne otwarcie szlaku. Uroczystego przecięcia wstęgi dokonali Janusz Król, starosta cieszyński, Grzegorz Sikorski,wójt Gminy Hażlach, Leon Mijal, nadleśniczy Nadleśnictwa Ustroń oraz Teofil Macura, leśniczy leśnictwa Kalembice. Przy wiacie do późnego wieczora trwał piknik, w czasie którego nie zabrakło dobrej muzyki, pokazów sokolników i gier edukacyjnych przygotowanych na specjalnym stoisku przez leśników.

Ścieżka edukacyjna "Źródełko Borgońka" została tak wytyczona by spacer był okazją do poznania miejsc i zakatków atrakcyjnych przyrodniczo i historycznie. Na trasie zostały umieszczone tablice informacyjne pełniące rolę przewodnika, został także wydany specjalny folder. Odpoczynek pod wiatą i łyk wody ze źródełka Borgońka mogą być doskonałym zakończeniem krótkiej wycieczki, idealnej na wakacyjne popołudnie.

 

 


Przyrodnik Ustroński. Zeszyt 17.

29 czerwca w RLOEE „Leśnik” w Ustroniu Jaszowcu odbyła się prezentacja 17 zeszytu „Przyrodnika Ustrońskiego”, periodyku wydawanego przez Ustroński Klub Ekologiczny.

Zawartość  tematyczną zeszytu zaprezentował Aleksander Dorda, członek Ustrońskiego Klubu Ekologicznego.  Jego zdaniem zagadnienia poruszane przez autorów mogą być  doskonałym punktem wyjścia do czytelniczych poszukiwań . Przyrodnik Ustroński w roli bibliotecznego przewodnika to doskonały pomysł by zagadnienia poruszone  w regionalnym ujęciu zobaczyć w makroskali.

Podobnie jak we wcześniejszych wydaniach 17 zeszyt Przyrodnika Ustrońskiego prezentuje szeroki wachlarz tematów wśród których nie brakuje prezentacji dziedzictwa przyrodniczego, działań ochronnych oraz najpilniejszych problemów związanych z wpływem rozwoju cywilizacyjnego na przyrodę. W najnowszym wydaniu Przyrodnika Ustrońskiego warto zwrócić uwagę na tekst autorstwa Zygmunta Białasa poświęcony twórczości wybitnego ustrońskiego akwarelisty Bogusława Heczki.  O stratach w drzewostanach  spowodowanych w ostatnich lasach  przez wichury pisze Leon Mijal, nowe narzędzia prawne w walce o czyste powietrze prezentuje Małgorzata Węgierek , a o konsekwencjach rozwoju nowoczesnej infrastruktury komunikacyjnej dla szlaków migracyjnych zwierząt dowiemy się z tekstu Michała Sarnowskiego.  

„Przyrodnik Ustroński”   to pismo , które  w konsekwentny sposób prezentuje szeroko rozumianą ochronę środowiska  na terenie Śląska Cieszyńskiego.  Rocznik jest jedyną w swoim rodzaju kroniką  dokumentującą podejmowane przez lokalne społeczności  działania na rzecz ekologii, prezentacji walorów przyrodniczych regionu, edukacji ekologicznej a także pojawiających się w tych dziedzinach zagrożeń . „Przyrodnik Ustroński” z dużą pieczołowitością przywraca również pamięć o postaciach zasłużonych dla rozwoju  nauk przyrodniczych , społecznej świadomości  ekologicznej i ochrony zasobów naturalnych cieszyńskiej ziemi.  Od  pierwszego numeru „Przyrodnika Ustrońskiego”  ogromna wartością  wydawnictwa  są zdjęcia ilustrujące teksty, często pochodzące z prywatnych archiwów .   Materiały zamieszczane w Przyrodniku i redakcja samego pisma to efekt społecznej pracy i zaangażowania wielu osób z różnych środowisk, które łączy wrażliwość na piękno natury i potrzeba ochrony lokalnego  dziedzictwa przyrodniczego.


Od 10 lat bawią i uczą

W sobotę 2 czerwca w Kończycach Małych już po raz dziesiąty odbył się festyn „Mundurowi Dzieciom”. Leśnicy z Nadleśnictwa Ustroń przygotowali pełne niespodzianek stoisko edukacyjne poświęcone przyrodniczym walorom regionu oraz konkurs wiedzy ekologicznej.

W organizację festynu angażują się wszystkie służby mundurowe działające w regionie: leśnicy,   strażacy z PSP i OSP , policjanci, straż graniczna, żołnierze z 18 Batalionu Desantowo-Szturmowego w Bielsku-Białej  oraz służba więzienna. Impreza co roku cieszy się ogromną popularnością. Ideą festynu jest uczenie poprzez zabawę bezpiecznych zachowań w różnych sytuacjach i miejscach. Leśnicy opowiadali najmłodszym jak zadbać o bezpieczeństwo wędrując leśnym szlakami, na co warto zwrócić uwagę podczas wakacyjnych wypraw do lasu. Jedną z atrakcji pikniku była możliwość popływania pontonem ratowniczym. Dużą publiczność zgromadziły też pokazy przygotowane przez  strażaków i policjantów.  Organizatorem pikniku jest Świetlica w Kończycach Małych działająca przy  Gminnym Ośrodku Kultury w Zebrzydowicach

 


Dzień Małego Strażaka w Bąkowie

Jak rozwinąć wąż strażacki, włączyć syrenę pożarniczą, odróżnić jodłę od świerka i zbudować drewniany dom – tego wszystkiego mogli doświadczyć najmłodsi uczestnicy pikniku zorganizowanego 26 maja przez strażaków z OSP w Bąkowie. Dzień Małego Strażaka był również okazją do zaprezentowania pracy kolegów z innych służb mundurowych m.in. leśników i żołnierzy.

 Największą atrakcją leśnego stoiska edukacyjnego było koło fortuny . Z pytaniami dotyczącymi  lokalnej  przyrody mierzyli się zarówno najmłodsi jak i najstarsi uczestnicy pikniku. Powodzeniem cieszyła się także zabawa polegająca na montażu małego domu z drewnianych elementów. Leśnicy odpowiadali też na pytania dotyczące kondycji sanitarnej beskidzkich lasów  i opowiadali o najciekawszych przyrodniczo zakątkach Nadleśnictwa Ustroń.  Strażacy wspólnie z leśnikami tłumaczyli jak ważne jest unikanie zachowań prowadzących do zaprószenia ognia w lesie.


Ćwiczenia "LASY 2018"

Wtorek 22 maja w Ustroniu Jaszowcu mógł okazać się „najgorętszym” wiosennym popołudniem dla strażaków i leśników. Na szczęście strażackie syreny oznaczały tylko ćwiczenia ratowniczo -gaśnicze zorganizowane przez Komendę Wojewódzką PSP w Katowicach we współpracy z nadleśnictwem Ustroń.

Podstawowym celem tych ćwiczeń było sprawdzenie poziomu przygotowania jednostek Krajowego Systemu Ratowniczo – Gaśniczego województwa śląskiego do prowadzenia działań podczas pożarów lasów ze szczególnym uwzględnieniem dostarczania wody na duże odległości.

Zgodnie z poleceniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej Komenda Wojewódzka PSP w Katowicach współpracując z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Katowicach w kwietniu i maju br. zorganizowała i przeprowadziła na terenie 13 powiatów cykl  ćwiczeń o tematyce związanej z gaszeniem wielkopowierzchniowych pożarów lasów. Jako kryterium doboru miejsc przeprowadzenia manewrów przyjęto zagrożenia poszczególnych powiatów/miast wynikające z „Zagrożeń pożarowych lasów” na terenie województwa śląskiego.


Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną w Cieszynie

10 maja w Cieszynie Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego oraz Zakład Pedagogiki Specjalnej po raz siódmy zorganizowały Dzień Godności Osoby z Niepełnosprawnością Intelektualną .

W spotkaniu wzięło udział około 200 podopiecznych ze Szkół Specjalnych, Ośrodków Rehabilitacyjno-Edukacyjno-Wychowawczych  oraz  pensjonariuszy Domów Pomocy Społecznej z Cieszyna i sąsiednich miejscowości. Podobnie jak w ubiegłym roku stoiska edukacyjny przygotowały służby mundurowe, wśród których nie mogło zabraknąć leśników. Do czego służy klupa (przyrząd do mierzenia grubości drzew na pniu lub ściętego drewna okrągłego), na czym polega praca leśnika, dlaczego dziki są pożyteczne dla lasu, na te i wiele innych pytań przez cały dzień odpowiadali edukatorzy z Nadleśnictwa Ustroń podleśniczowie Elżbieta Niedzielska i Tomasz Pieczonka.

 Organizatorem wydarzenia było Koło Naukowe Pedagogów wraz z pracownikami Zakładu Pedagogiki Specjalnej  i Zakładu  Inkluzji Społecznej i Edukacyjnej Uniwersytetu Śląskiego. Dzień Godności Osób Niepełnosprawnych wspierają również Fundacja "Moja Przyszłość", Terapeutyczne Punkty  Przedszkolne "Słoneczna Kraina” i studenci Wydziału Etnologii i Nauk o Edukacji i Wydziału Artystycznego w Cieszynie. Inicjatywa propaguje postawy otwartości, akceptacji i empatii wobec osób z niepełnosprawnością intelektualną. Ma zapobiegać błędnym i  negatywnym stereotypom względem takich osób.

Działania edukacyjne  kierowane do osób niepełnosprawnych intelektualnie stanowią część  codziennej pracy edukatorów leśnych. Do Regionalnego Leśnego Ośrodka Edukacji Ekologicznej „Leśnik”   w Ustroniu przyjeżdżają grupy osób niepełnosprawnych z całego województwa śląskiego. 

 


Ustroński Klub Ekologiczny posadził las

W czwartek 10 maja członkowie Ustrońskiego Klubu Ekologicznego posadzili na stokach Czantorii sadzonki buków, jodeł i świerków. Od kilkunastu lat UKE włącza się co roku do wiosennej akcji odnowieniowej .

W Beskidach kończą się prace związane z wiosennymi odnowieniami. W tym roku Lasy Państwowe ponownie zachęcają do wspólnego sadzenia lasu lokalne społeczności pod  hasłem  „Sadzimy 1000 drzew na minutę” .  W Beskidzie Śląskim leśników wspiera Ustroński Klub Ekologiczny.  Sadzenie drzew w górskich warunkach wymaga dużego nakładu pracy. Stromy stok i kamienista gleba stanowią  co roku duże wyzwanie. Mimo to w tegorocznej akcji wzięło udział kilkudziesięciu członków UKE i sympatyków lasu,  wśród których nie zabrakło zarówno najmłodszych, jak i seniorów. Las na stoku Małej Czantorii powiększył się o 250 młodych buków, jodeł i świerków   Od pięciu lat Ustroński Klub Ekologiczny koncentruje się na  odnowieniach  w tym rejonie. W tym czasie udało się w sumie posadzić nowy las na powierzchni ponad 25 arów.    

W całym Nadleśnictwie Ustroń dzięki  zaangażowaniu członków Ustrońskiego Klubu Ekologicznego  został posadzony las o  powierzchni 2 ha, na terenie Leśnictw Dobka i Czantoria.

 


Śmieciobranie na Czantorii

15 worków butelek, plastiku i papieru zebrali uczniowie szkół podstawowych z Ustronia podczas wiosennego sprzątania jednego z najbardziej uczęszczanych szlaków pieszych na Czantorię. Akcję co roku wspólnie organizują Komisja Ochrony Przyrody przy oddziale PTTK „Beskid Śląski” w Cieszynie i Nadleśnictwo Ustroń przy wsparciu Urzędu Miasta w Ustroniu.

Odcinek od górnej stacji wyciągu na Czantorię do polany Stokłosica  pokonują  co roku setki tysięcy miłośników pieszej turystyki, niestety pozostawiając za sobą ślady obecności w postaci śmieci. Sprzątanie tego odcinka szlaku wiosną i jesienią od wielu lat jest niepisaną tradycją ustrońskich szkół podstawowych. Ideą przedsięwzięcia nie jest jednak porządkowanie terenu tylko edukacja przyrodniczo-leśna poprzez aktywne działanie. Zbieranie śmieci to pretekst by bliżej poznać las i pracę w lesie. W tym roku na uczestników akcji czekała prawdziwa niespodzianka, okazało się bowiem , że właśnie wzdłuż szlaku trwają prace leśne , co w praktyce oznacza zakaz wstępu. Towarzyszący grupie Wiktor Naturski, specjalista ds. edukacji leśnej w Nadleśnictwie Ustroń wstrzymał na czas przejścia grupy prace przy samej trasie. To była też doskonała okazja by pokazać dzieciom jak wygląda praca w lesie, jak ścina się drzewa i zrywa drewno.  Sprzątanie zakończył piknik i konkurs wiedzy przyrodniczo-leśnej. Najlepszy okazał się  Tymoteusz Greń z SP nr 1 przed Kornelią Wilczek z SP 6 Nierodzim, Szymonem Brancem z SP 5 Lipowiec, Marią Witkowską z SP 3 Polana i Jakubem Kajzarem z SP 2. Wyróżniono również  najmłodszego uczestnika, drugoklasistę Piotra Szarca za posiadaną wiedzę. Nagrody dla zwycięzców ufundowało Nadleśnictwo Ustroń, a opiekunowie grup otrzymali pamiątkowe dyplomy Zarządu Oddziału PTTK w Cieszynie.


Witamy bociany!

Ustrońskie przedszkolaki jak co roku radośnie przywitały bociany, które wróciły z Afryki do swojego gniazda. Umieszczona nad lęgowiskiem od 11 lat kamera internetowa pozwala obserwować rodzinne życie boćków w ramach projektu „Bociany integrują”.

Przedszkolaki z Ustronia każdej wiosny pilnie obserwują parę bocianów, ich codzienne życie i zmagania z przeciwnościami, wśród których nie brakuje dramatycznych sytuacji i szczęśliwych zakończeń. Celem projektu jest przede wszystkim uwrażliwienie na piękno przyrody i kształtowanie szacunku do niej. Dzieci i ich rodzice poznają zachowania bociana białego w jego naturalnym środowisku, obserwują życie ptaków w najważniejszych okresach życia: zasiedlaniu gniazda, składaniu jaj, lęgu piskląt. Kamera pozwala zajrzeć do gniazda w czasie karmienia i nauki latania  bez bezpośredniej ingerencji w życie ptaków. Wiosenne powitanie bocianów przez przedszkolaki ma już wieloletnią tradycję. Dzieci przygotowują na ten dzień specjalny program artystyczny w formie radosnego happeningu. Od  początku projekt wspierają również leśnicy, którzy co roku opowiadają  w tym dniu najmłodszym o ciekawostkach z życia tych pięknych, majestatycznych ptaków. Więcej na www.bociany.edu.pl


1000 drzew na minutę!

Co roku leśnicy w Polsce sadzą ok. 500 mln nowych drzew, co daje prawie 1000 drzew na minutę. Gdyby wszystkie sadzonki posadzić w jednym rzędzie to miałyby one długość z Ziemi na Księżyc i z powrotem, a po zsumowaniu ich powierzchni można by było obsadzić prawie 75 tys. boisk piłkarskich.

Wiosna to w lesie okres intensywnych prac hodowlanych. Podstawowym zadaniem hodowli lasu jest zachowanie i wzbogacanie lasów istniejących, czyli odnawianie oraz tworzenie nowych -  zalesianie, z respektowaniem warunków przyrodniczych i procesów naturalnych. Gatunki drzew do odnowień i zalesień leśnicy dobierają zgodnie z siedliskiem, co oznacza, że  wybór gatunków dyktują warunki środowiska i wybierane są  takie gatunki, jakie powinny naturalnie rosnąć na danej glebie. Dzięki temu las jest bardziej odporny na zagrożenia.

W Nadleśnictwie Ustroń w trakcie wiosennych odnowień zostanie posadzonych 581 tys. sadzonek. Wśród nich największy udział bo aż 36% stanowi buk, 20% jodła, 13% olcha, 12% świerk i 11 % dąb. Inne gatunki lasotwórcze takie jak modrzew, sosna, lipa, jawor, jesion , grab, jarząb i wiąz stanowią zaledwie kilka procent.  Z myślą o dzikich zwierzętach i ptakach do drzewostanów jest wprowadzana również domieszka drzew owocowych, takich jak: czereśnia ptasia, jabłoń dzika i grusza pospolita. Wiosna to także czas  na  wykonanie poprawek i uzupełnień. Prace te prowadzone są na uprawach leśnych założonych w ubiegłych latach, na których wystąpiły jakieś szkody, np. od zwierzyny lub sadzonka po prostu uschnie. W to miejsce  wprowadzana jest nowa sadzonka. Poprawka jest okazją do regulacji składu gatunkowego istniejącej uprawy, zwiększenia różnorodności gatunkowej oraz zwiększenie możliwości produkcyjnych istniejących upraw, młodników i starszych drzewostanów.

Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną opartą  na zasadzie zachowania trwałości i ciągłości użytkowania, dlatego zawsze na miejsce ściętych drzew  są sadzone nowe. Drewno z nich pozyskane wykorzystane zostanie za kilkadziesiąt lat lub później. Mimo iż, czekać trzeba długo – w odróżnieniu od ropy i węgla - drewno jest surowcem w pełni odnawialnym, a więc najbardziej ekologicznym z możliwych!


Sprzątanie wokół rezerwatów Cieszyna

Szkło, papier, aluminiowe puszki, a nawet ceramika sanitarna to efekt wiosennego sprzątania terenów zielonych sąsiadujących z rezerwatami w Cieszynie. 21 raz akcję zorganizowały Komisja Ochrony Przyrody przy oddziale PTTK ''Beskid Śląski'' w Cieszynie, Nadleśnictwo Ustroń oraz Urząd Miejski w Cieszynie.

W sprzątaniu wzięły udział : Gimnazjum nr 2, Zespół Szkół Ekonomiczno – Gastronomicznych oraz Zespół Szkół im. Władysława Szybińskiego. 23 marca kilkudziesięciu uczniów wyposażonych w worki na śmieci i rękawice ochronne  zbierało śmieci w zielonych zakątkach miasta. W sumie w ciągu kilku godzin młodzież zapełniła 25 worków , do których głównie trafiły szklane i plastikowe butelki oraz aluminiowe puszki. Akcję organizowaną co roku wiosną i jesienią od początku wspiera Nadleśnictwo Ustroń. Sprzątanie tradycyjnie zakończyło spotkanie przy ciepłym posiłku i konkurs wiedzy przyrodniczo-krajoznawczej. W tegorocznej, wiosennej edycji  zwyciężyła go Ewa Kocyan z Zespołu Szkół im. Władysława Szybińskiego.  Drugie miejsce zdobył Jakub Wnętrzak z tej samej szkoły. Mimo dogrywek nie udało się wyłonić laureata trzeciego miejsca. W tej sytuacji jury  przyznało dwa brązowe medale. Otrzymali je Patrycja Czepczor z Gimnazjum nr 2 i Miłosz Glajc z Zespołu Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych.

 


Przyroda w poezji dla dzieci

20 marca 2018 r. w Przedszkolu Publicznym nr 1 w Brennej odbył się Gminny Konkurs Recytatorski pt.: "PRZYRODA W POEZJI DLA DZIECI" pod honorowym patronatem Nadleśnictwa Ustroń.

W prezentacji recytatorskiej udział wzięło 34 uczestników, którzy przyjechali wraz ze swoimi opiekunami i nauczycielami ze wszystkich przedszkoli i oddziałów przedszkolnych przy szkołach z terenu gminy Brenna. Jury oceniało uczestników w dwóch kategoriach wiekowych. Konkurs miał na celu rozwijanie zdolności recytatorskich, uwrażliwianie dzieci na piękno przyrody, dostarczanie doznań estetycznych i emocjonalnych wypływających z piękna utworów literackich oraz integrację środowiska przedszkolnego Brennej. Poziom, jaki zaprezentowały dzieci był bardzo wysoki. Jury w składzie: Maria Greń, dyrektor Przedszkola Publicznego w Brennej nr 1, Janina Herzyk, dyrektor  Biblioteki Publicznej w Brennej oraz Wiktor Naturski- starszy specjalista Służby Leśnej ds. edukacji leśnej z Nadleśnictwa Ustroń przyznało następujące nagrody:

 

W kategorii I- 3-4 latki:

 

I. miejsce:  Emilia Figołuszka - PP nr 1 w Górkach Małych

II. miejsce:  Zofia Wigezzi - PN CHICHOPOTAM

III. miejsce: Dominik Moskała - 4; PP nr 1 w Górkach Małych

 

W kategorii II- 5-6 latki:

 

I. miejsce:  Agnieszka Dorda- oddział przedszkolny w SP nr 1 w Brennej 

II. miejsce: Paweł Nowak - oddział przedszkolny w SP nr 2 w Brennej

III. miejsce: Małgorzata Madzia- PP nr 1 w Górkach Małych

 

Jury w swojej ocenie brało pod uwagę

dobór tekstu  i jego interpretację, ogólny wyraz artystyczny oraz pamięciowe opanowanie tekstu.

 


W twórczej interpretacji...

Ustrońska Galeria „Rynek” przez miesiąc prezentowała prace, które powstały podczas pleneru malarskiego w Dworku Myśliwskim w Brennej. Międzynarodowe spotkania artystów plastyków organizowane przez Stowarzyszenie Twórcze „Brzimy” z Ustronia i Nadleśnictwo Ustroń mają wieloletnią tradycję.

Letnie plenery malarskie , w których uczestniczy co roku kilkunastu plastyków z Polski, Węgier, Niemiec i Czech to jedno z ciekawszych wydarzeń artystycznych, którego zwieńczeniem jest  co roku wystawa organizowana na przełomie lutego i marca w ustrońskiej Galerii Rynek. Artyści ze Stowarzyszenia Twórczego „Brzimy” mają swoich stałych sympatyków, którzy z uwagą śledzą ich twórcze dokonania. Ulotne piękno beskidzkiego krajobrazu, elementy małej architektury, portrety mieszkańców lasu  oraz nietuzinkowa interpretacja tych tematów i często zaskakujące techniki plastyczne od lat są doceniane zarówno przez lokalną społeczność jak i turystów.  Podczas wernisażu wystawy  twórcy podkreślali, że spotkania i rozmowy z leśnikami w czasie tworzenia prac miały ogromny wpływ na  artystyczną wizję ich prac.

Wszystkie prezentowane fotografie pochodzą ze zbiorów Stowarzyszenia Twórczego „Brzimy” w Ustroniu.


Spotkanie przy paśniku

Pierwszych oznak wiosny w lesie szukały przedszkolaki z Przedszkola nr 4 w Ustroniu Hermanicach. Spacer był okazją do spotkania z leśnikiem , który opowiedział dzieciom o swojej pracy i najciekawszych zwyczajach mieszkańców beskidzkich lasów.

Spotkanie z leśnikiem przy paśniku , to dla przedszkolaków z ustrońskiego Przedszkola nr 4 już tradycja.  Co roku dzieci przynoszą buraki, marchew, ziemniaki i siano. W ten sposób maluchy zaakcentowały swój udział w zbliżającym się Międzynarodowym Dniu Lasów . Największy zachwyt dzieci wzbudziły  zrzuty poroża jeleni i saren , które leśniczy Jan Pustelnik pokazywał przedszkolakom tłumacząc różnicę między porożem a rogami. Przełom lutego i marca to czas, kiedy  byki jeleni zrzucają stare poroże, kozły saren robią to późną jesienią.


Zalety zimowego drewna

Dla leśników senny, biały krajobraz to wbrew pozorom zaproszenie nie do odpoczynku, a ciężkiej pracy. Śnieżna, mroźna zima to najlepszy okres na pozyskiwanie drewna nie tylko ze względu na najlepsze parametry samego surowca, ale także z powodu najmniejszych kosztów dla środowiska naturalnego.

Gruba warstwa pokrywy śnieżnej i zmrożona gleba skutecznie chronią podczas pozyskania i zrywki drewna warstwę ściółki i samą glebę. Mniej narażone na uszkodzenia są także  sadzonki młodych drzewek z odnowień naturalnych  i sztucznych. Pozyskanie drewna zimą jest również korzystne dla dzikich ptaków, ponieważ odbywa się poza okresem lęgowym. Surowiec drzewny z zimowego pozyskania ma znacznie lepsze parametry: nie wypacza się, lepiej przechodzi proces suszenia i łatwo poddaje się obróbce. Z zimowych cięć w większości pochodzi drewno używane do celów budowlanych i konstrukcyjnych.

W tym roku w Nadleśnictwie Ustroń zimowe prace związane z pozyskaniem drewna zdominowały przed wszystkim działania związane z uprzątaniem terenów po ubiegłorocznych, grudniowych wichurach , które wyrządziły szkody w leśnictwach Górki, Cisowa, Hołcyna, Czantoria, Dzięgielów, Równica i Pierściec. W sumie szkody z powodu wiatrowałów i wiatrołomów wyniosły 10 tys. m3 drewna. Dla leśników zawsze priorytetem jest pozyskanie drewna pochodzącego z klęsk wywołanych niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi i gradacjami szkodników.

 


Sportowy sukces

24 lutego w Zwardoniu po raz czwarty zostały rozegrane zawody w narciarstwie alpejskim o Puchar Dyrektora RDLP Katowice. Narciarska drużyna Nadleśnictwa Ustroń wróciła z kilkoma medalami, w tym za drugie miejsce na podium w klasyfikacji zespołowej.

Zawody rozegrano w dwóch konkurencjach: slalomie  gigancie kobiet i mężczyzn w różnych kategoriach wiekowych oraz w snowboardzie.  W konkurencji  GS złoty medal ponownie przywiózł ze Zwardonia Mirosław Kulis, zastępca nadleśniczego, który startował w kategorii VIP.  Ubiegłoroczny sukces powtórzyła także Janina Glac, główna księgowa nadleśnictwa, która zajęła II miejsce w grupie K4 . Z brązowymi medalami ze Zwardonia wrócili podleśniczowie: Elżbieta Niedzielska i Łukasz Piela. Od samego początku zawody w narciarstwie alpejskim o Puchar Dyrektora RDLP Katowice mają rodzinny charakter, nie mogło więc zabraknąć kategorii wiekowych dostosowanych do najmłodszych uczestników.  W klasyfikacji rodzinnej V miejsce zajęła rodzina Kohutów. Drużynowo leśnicy z Ustronia powtórzyli ubiegłoroczny sukces zajmując II drugie miejsce, lepsi okazali się podobnie jak rok temu koledzy z Nadleśnictwa Jeleśnia. Trzecie miejsce zdobyło  Nadleśnictwo Bielsko.  W sumie na starcie zawodów we wszystkich konkurencjach wystartowało ponad stu zawodników.      


Przed zimą...

Koniec jesieni to pracowity czas w szkółkach leśnych. Mimo chłodów i niesprzyjającej aury trzeba wykonać wiele prac , zanim przyjdzie zima.

Wszystkie sadzonki zakończyły już swój wzrost,  można więc ocenić potencjał materiału szkółkarskiego, który zostanie wykorzystany wiosną do odnowień. Przełom jesieni i zimy to także czas szkółkowania niektórych gatunków drzew , m.in. modrzewia i świerka. Szkółkowanie to zabieg polegający na przesadzaniu jednorocznych lub starszych siewek w luźniejszej więźbie niż rosły dotychczas w celu uzyskania sadzonek proporcjonalnie wyrośniętych i dobrze ukorzenionych.

Późną jesienią leśniczy szkółkarz  weryfikuje także zapas nasion, które końcem zimy zostaną przeznaczone do kiełkowania. To również ostatni moment na zrobienie nasiennych zapasów. W tym roku w Nadleśnictwie Ustroń wyjątkowo obrodził drzewostan nasienny świerka w leśnictwie Dzięgielów. Zebrane tam szyszki i wyłuszczone z nich nasiona dadzą w przyszłości nowe pokolenia tego gatunku w Beskidach.  


Czas otworzyć ptasią stołówkę

Przełom listopada i grudnia to najlepszy czas na uruchomienie „ptasiej stołówki”. Właściwe dokarmianie to prawdziwa sztuka. Najważniejszą zasadą jest regularne podawanie świeżej karmy i zapewnienie ptakom dostępu do wody, do czasu nadejścia wiosny.

Zima to szczególnie trudny czas dla dzikich ptaków. Krótki dzień i niesprzyjająca aura (marznący deszcz, mżawka, opady śniegu)  nie pozwalają im wystarczająco zaspokoić głodu. Umiejętne  i systematyczne dokarmianie pozwoli przetrwać ten trudny czas wielu gatunkom ptaków i daje dużo radości z obserwacji skrzydlatych przyjaciół.

W Nadleśnictwie Ustroń przy leśniczówkach i składach drewna całą zimę działają „ptasie stołówki”.   Ptaki, które najczęściej  je odwiedzają ( sikory, zięby, dzwońce, wróblowate i dzięcioły)  są dokarmiane przede wszystkim  słonecznikiem, pestkami dyni, słoniną (koniecznie niesoloną) i  gotowymi mieszankami tłuszczu oraz ziaren , tzw. „ptasimi pyzami”. Większe ptaki, np. kawki, gawrony, chętnie jedzą grube kasze i ziarna. Jabłkami nie pogardzą, przede wszystkim przedstawiciele rodziny drozdowatych, jak kos i kwiczoł. Podawana karma musi być zawsze świeża i czysta. Jej ilość jest różna w zależności od warunków pogodowych. Dobrym starym pomysłem jest po prostu wywieszenie kawałka słoniny, ale czystej, bez soli i przypraw. Ptaki nie mają  woreczka żółciowego, ich możliwości wydalania soli są ograniczone. Kiedy jej stężenie w organizmie jest zbyt duże, a ptak nie może się napić, przeżywa męki. Warto przy tym pamiętać ,że skrzydlaty gość nie ugasi pragnienia lodem ani śniegiem. Uruchomienie „ptasiej stołówki” oznacza, że trzeba pamiętać o stałym wykładaniu kamy. Sikorka bogatka zjada dziennie tyle ile sama waży,  czyli nawet do 20 g!


Las nie obroni się sam

Ogień to jedno z największych zagrożeń dla lasu. Plastyczna interpretacja skutków pożaru dla lasu, przyrody, a w konsekwencji także dla człowieka była tematem konkursu zorganizowanego przez Komisję Ochrony Przyrody cieszyńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego „Beskid Śląski” i Nadleśnictwo Ustroń.

Konkurs został zorganizowany dla uczniów szkół podstawowych. Jury pod przewodnictwem Jana Machały, przewodniczącego Komisji Ochrony Przyrody nie miało łatwego zadania. Wśród ponad 30 nadesłanych prac wykonanych w różnych technikach plastycznych od rysunku, akwareli,  poprzez kolaż i wyklejanki udało się wytypować  11 laureatów .

W kategorii klas III i IV pierwsze miejsce uzyskała Emilia Domagała z Ustronia-Polany, drugie Wiktoria Majchrowska z Nierodzimia, a trzecie Maja Jurczok również z Ustronia Polany. Spośród uczniów klas V i VI najlepsza okazała się praca Oli Staniek z Ustronia, drugie i trzecie miejsce zajęły  Wiktoria Najmuła i Samantha Pinkas – obie z Ustronia Polany. Nagrody specjalne przyznało w konkursie Stowarzyszenie Rozwoju i Współpracy Regionalnej „Olza” w Cieszynie dla: Anny Łakomskiej, Kasi Gomoli, Matyldy Wyleżuch, Moniki Miech i Marceliny Burawy. Uroczyste wręczenie nagród odbyło się 5 listopada w siedzibie Nadleśnictwa Ustroń.


Przyroda nie zna granic

Osobliwości przyrody, rzadkie gatunki flory i fauny oraz niezwykłe krajobrazy to najważniejsze atuty nowej ścieżki przyrodniczej łączącej polską gminę Goleszów z czeską gminą Wędrynia. Większość 15 km trasy biegnie przez tereny Nadleśnictwa Ustroń.

Ścieżka jest efektem partnerskiego projektu „Przyroda nie zna granic”. Wzdłuż całej trasy rozmieszczono 15  dwujęzycznych tablic opisujących bogaty świat roślin i zwierząt, ciekawostki historyczne, kulturowe i religijne.  Pieszy szlak wiodący przez  stok Góry Wróżna, Tułu i Jasieniowej  jest wykorzystywany od wielu pokoleń.  Bogactwo przyrodnicze tego terenu to nie tylko  gatunki rzadkie i chronione, ale przede wszystkim ogromna różnorodność  świata roślin i zwierząt. Autorzy projektu zadbali także o komfort piechurów. Na trasie powstało kilka miejsc postojowych, dla turystów zostały również przygotowane specjalne ulotki oraz przewodnik dostępne w wersji papierowej i elektronicznej.       

Zdjęcia: UG w  Goleszowie


Malowanie lasu

W jesiennym leśnym krajobrazie trudno nie dostrzec młodych drzewek pomalowanych na biało. To nie przypadek. Jesienią leśnicy zabezpieczają młode pokolenie lasu przed zgryzaniem przez zwierzynę płową.

Utrzymanie równowagi w relacji las- zwierzyna nie należy do łatwych zadań. Ssaki kopytne: jelenie, sarny i dziki , których populacja stale rośnie wyrządzają duże szkody w upraw leśnych i młodnikach. Wierzchołki pędów młodziutkich jodeł, sosen, buków i dębów zawierające wodę i sole mineralne,  to prawdziwy przysmak saren i jeleni, szczególnie zimą , gdy dostęp do różnorodnego pożywienia jest mocno ograniczony . Zdarza się, że szkody wyrządzają także dziki, wyrywając świeżo posadzone w uprawach  sadzonki dębów pachnące żołędziami. 

 Jednym z najbardziej popularnych sposobów ochrony lasu przed szkodami od zwierzyny obok grodzenia siatką  jest zabezpieczanie  młodych drzewek repelentami.  Biała substancja, którą pracownicy zakładów usług leśnych malują  wierzchołki pędów  głównych  sadzonek  zniechęca zwierzęta  zapachem i smakiem. Zgryziony odcinek wierzchołkowy i uszkodzony główny pączek przyczynia się do istotnej deformacji drzewka oraz wymusza w efekcie wykształcenie wykrzywionego pędu głównego, odrastającego z zachowanych pączków bocznych. Bez zabezpieczenia upraw leśnych straty w odnowieniach są bardzo wysokie.  

W młodnikach nanosi się preparat na międzyokółki, z których opadły już igły i które są pokryte młodą, jeszcze niezdrewniałą korą. Do zabezpieczenia repelentem wybiera się w praktyce pędy najładniejszych drzewek, które znajdują się  na wysokości jeleniego pyska. Zdzieranie młodej kory z drzewek czyli spałowanie powoduje groźne dla nich rany, przez które do wnętrza drzewa mogą przedostać się bakterie i grzyby. Tak uszkodzone drzewka mają zakłócony wzrost, są osłabione, a czasem  całkowicie zamierają. Dlatego ich racjonalna ochrona za pomocą repelentów ma duże znaczenie dla jakości i trwałości lasu.

Istotny jest wybór zabezpieczanych drzewek , leśnicy wybierają najładniejsze egzemplarze, które nie zostaną w przyszłości usunięte w trakcie prac pielęgnacyjnych. Dzięki temu zawsze zostaje zachowana część drzewek przeznaczona dla zwierząt.  Ważną sprawą jest  również właściwe i terminowe nanoszenie repelentów na drzewka.  Należy je nanosić na w miarę suchą powierzchnię pędów (istotnie wpływa to na  skuteczność zabiegu), po zakończonej wegetacji, ale tak, aby zdążyć przed mrozami.  Wśród gatunków iglastych najbardziej na zgryzanie narażone są jodły, sosny i świerki, a wśród liściastych: dęby, jawory, buki, lipy wiązy i graby.  Wszystkie repelenty stosowane do ochrony upraw leśnych i młodników posiadają zezwolenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi.


Salamandra. Symbol karpackiej przyrody.

To ostatni moment, żeby podczas jesiennych spacerów beskidzkimi szlakami spotkać salamandrę plamistą, największego płaza ogoniastego występującego w Polsce. Na przełomie października i listopada osobniki żyjące w centralnych rejonach Europy zapadają w sen zimowy.

Salamandra plamista występuje w górskich lasach z przewagą gatunków liściastych, głównie na południu Polski. Idealnymi warunkami do życia i rozrodu salamander są drzewostany obfitujące w czyste strumienie i potoki. Nie stroni ona również od polan, skalistych zboczy i parowów. Charakterystyczne ubarwienie w postaci  jaskrawo żółtych lub pomarańczowych plam ma odstraszać  drapieżniki. Skutecznie, bo salamandra należy do jadowitych gatunków. Z tyłu głowy  posiada gruczoły wypełnione toksyczną substancją zwaną salamandryną, która uwolniona w czasie ataku podrażnia błony śluzowe potencjalnego agresora.

Płaz ten porusza się dość wolno i niezdarnie. W czasie marszu często odpoczywa leżąc na brzuchu. Pływa słabo, a w głębokiej wodzie szybko tonie. Salamandra jest aktywna po zmierzchu. Za dnia spotyka się ją na górskich szlakach jedynie w czasie godów, podczas deszczu lub gdy jest pochmurno. Jesienią te piękne płazy poszukują spróchniałych pni, nor, kamieni oraz jaskiń, aby zapaść w zimowy sen. Zdarza się, że w jednym miejscu przebywa nawet kilkaset osobników.

Przed wiekami wierzono, że salamandra zwana również jaszczyrzem lub jaszczurem ogniowym rodzi się z płomieni. Panicznie bano się jej ukąszenia, jadowi przypisywano silne i toksyczne właściwości. W Chorwacji wierzono, że salamandra odbiera ludziom mowę - człowiek, który usłyszy głos salamandry sam go traci.

Współcześnie salamandra, która w Polsce jest objęta ścisłą ochroną jest symbolem  karpackiej przyrody. Jej sylwetka zdobi  m.in. logo Gorczańskiego Parku Narodowego i Polskiego Towarzystwa Ochrony Przyrody SALAMANDRA. W Bieszczadach jest symbolem jednej ze ścieżek przyrodniczych Bieszczadzkiego Parku Narodowego, prowadzącej z Ustrzyk Górnych do Wołosatego.  W Beskidzie Śląskim salamandra jest maskotką Kolei Linowej Czantoria, która 15 października obchodzi jubileusz 50-lecia istnienia.